Het is bijna 14 september. De ‘echte Veense’ inwoner weet vanuit de traditie waar het dan weer tijd voor is: Lampegietersavond. Een schitterende traditie waarin geschiedenis en tegenwoordige tijd samenkomen. Vele honderden kinderen lopen verkleed en met een lampion in een optocht door de straten van Veenendaal.
De ontstaansgeschiedenis van deze traditie is niet helemaal helder. Er gaan verhalen rond waarin een link wordt gelegd met het feest van Lambertus, een beschermheilige van onder andere wevers, dat rond de achttiende eeuw ook met Veenendaal verbonden raakte. Een andere verklaring is dat deze periode samenvalt met het korter worden van de dagen, waardoor arbeiders weer bij lamplicht moesten gaan werken. Wat in ieder geval vaststaat, is dat Lampegietersavond is uitgegroeid tot een belangrijke Veenendaalse traditie.
In een tijd waarin steden steeds meer op elkaar gaan lijken, is het waardevol dat Veenendaal haar eigen gebruiken en tradities blijft behouden. Tradities verbinden immers generaties. Opa en oma kennen Lampegietersavond, ouders hebben zelf meegelopen en zien nu hun eigen kinderen hetzelfde doen. Niet alles wat oud is, is per definitie goed, maar wat waardevol is ontvangen, hoeven we ook niet achteloos weg te gooien.
Daarnaast is het feest verbonden met werken en ondernemen. Achter Lampegietersavond ligt een geschiedenis van arbeiders, onder wie wolkammers, winkels en andere bedrijvigheid, die nauw verweven was met het gezins- en dorpsleven. Het is daarmee ook een prachtig voorbeeld van gemeenschapszin.
Wat te denken van het Lampegietersfeest in 1941, waarbij vaderlandse liederen werden gezongen als protest tegen de Duitse bezetter? Zeven Veenendalers werden opgepakt en naar Kamp Amersfoort gebracht. Daarmee heeft dit feest zelfs een plaats gekregen in onze lokale geschiedenis van vrijheid en verzet.
Voor ons als christenen kan het feest ook heenwijzen naar het Licht van de wereld. ‘Het volk dat in duisternis wandelt, zal een groot licht zien’, schrijft Jesaja. Juist met die gedachte, kijkend naar al die lampionnen en lichtjes, ligt er een veel grotere boodschap waarnaar we mogen verwijzen.
Tegelijk kan het pijn doen om te zien dat het bredere festival in Veenendaal het thema ‘Ontmoet de wereld’ draagt, waarbij muziek en activiteiten samenkomen die lang niet altijd heenwijzen naar hét Licht der wereld. Juist dan is het goed om ons af te vragen welk licht wij zelf willen laten zien.
En laat het nu zo zijn dat het aanstaande zaterdag óók Open Monumentendag is in Veenendaal. Een mooie gelegenheid om eens een van de historische kerken van Veenendaal te bezoeken en stil te staan bij de christelijke geschiedenis van onze stad. Niet om ons van de wereld af te keren, maar juist om te laten zien waar het ware Licht te vinden is.
Al met al worden de dagen weer korter en hebben we licht nodig om in de komende maanden onze weg te kunnen vinden. Laat daarom vooral uw licht schijnen deze komende week.
